Նախագահ Դոնալդ Թրամփի կտրուկ շրջադարձը Հորմուզի նեղուցով նավերին օգնելու իր ծրագրի վերաբերյալ տեղի է ունեցել այն բանից հետո, երբ Պարսից ծոցի կարևոր դաշնակիցը կասեցրել է ԱՄՆ զինված ուժերին իր բազաները և օդային տարածքը օգտագործելու հնարավորությունը, ասել են երկու ամերիկացի պաշտոնյաներ «NBC News»-ին։

Պաշտոնյաները նշել են, որ Թրամփը զարմացրել է Պարսից ծոցի դաշնակիցներին՝ կիրակի կեսօրին սոցիալական ցանցերում հայտարարելով «Ազատություն նախագիծ» ծրագրի մասին, ինչը զայրացրել է Սաուդյան Արաբիայի ղեկավարությանը։ Ի պատասխան՝ թագավորությունը տեղեկացրել է Վաշինգտոնին, որ այս նախագծի շրջանակում թույլ չի տա ԱՄՆ զինված ուժերին ինքնաթիռներ գործարկել Էր Ռիադի հարավ-արևելքում արքայազն Սուլթանի ավիաբազայից կամ թռչել Սաուդյան Արաբիայի օդային տարածքով, ասել են պաշտոնյաները։

Թրամփի և Սաուդյան Արաբիայի թագաժառանգ Մուհամմեդ բին Սալմանի միջև հեռախոսազրույցը չի լուծել խնդիրը, ասել են երկու ամերիկացի պաշտոնյաներ։ Սա ստիպել է նախագահին դադարեցնել «Ազատություն» նախագիծը՝ ԱՄՆ ռազմական մուտքը կարևորագույն օդային տարածք վերականգնելու համար։

Ծոցի մյուս մտերիմ դաշնակիցները նույնպես անակնկալի են եկել. ԱՄՆ նախագահը զրուցել է Կատարի ղեկավարների հետ այն բանից հետո, երբ ջանքերն արդեն սկսվել էին։

Սաուդյան աղբյուրը «NBC News»-ին ասել է, որ Թրամփը և թագաժառանգը «կանոնավոր կապի մեջ են եղել»։ Սաուդյան պաշտոնյաները նաև կապի մեջ են եղել Թրամփի, փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսի, ԱՄՆ Կենտրոնական հրամանատարության և պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոյի հետ։

Հարցին, թե արդյոք «Ազատություն» նախագծի մասին հայտարարությունն անակնկալի է բերել սաուդյան առաջնորդներին, սաուդյան աղբյուրը պատասխանել է. «Այդ նախադրյալի հետ կապված խնդիրն այն է, որ ամեն ինչ արագ է տեղի ունենում իրական ժամանակում»։ Աղբյուրը նշել է, որ Սաուդյան Արաբիան «շատ է աջակցում Պակիստանի կողմից Իրանի և ԱՄՆ-ի միջև պատերազմը դադարեցնելու համար գործարք կնքելու դիվանագիտական ​​ջանքերին»։

Սպիտակ տան պաշտոնյան, երբ հարցրել են Պարսից ծոցի որոշ պետությունների ղեկավարների մասին, որոնք անակնկալի էին եկել Հորմուզի նեղուցով նավերին օգնելու ջանքերի մասին հայտարարությունից, հայտարարել էր. «Տարածաշրջանային դաշնակիցները նախապես տեղեկացված էին»։

Մերձավորարևելյան դիվանագետը նշել է, որ ԱՄՆ-ն «Ազատություն» նախագիծը չի համակարգել օմանցիների հետ մինչև Թրամփի հայտարարությունը։ «ԱՄՆ-ն հայտարարություն է արել, ապա համակարգել է այն մեզ հետ», - ասել է դիվանագետը՝ հավելելով, որ «մենք ո՛չ նեղված էինք, ո՛չ էլ զայրացած»։

Թրամփը գործողության մասին հայտարարել էր շաբաթավերջին՝ որպես Հորմուզի նեղուցում Իրանի շրջափակումը ճեղքելու միջոց, և նրա ազգային անվտանգության բարձրագույն ղեկավարները երեքշաբթի օրվա մեծ մասն անցկացրել են այդ ջանքերի մասին խոսելով Պենտագոնում և Սպիտակ տանը հանրային ճեպազրույցների ժամանակ, սակայն նախագահը հանկարծակի դադարեցրել է գործողությունը դրա սկսվելուց մոտ 36 ժամ անց։