MediaHub-ի տեղեկություններով՝ Պետական վերահսկողական ծառայությունը ստուգումներ է իրականացնում բոլոր պետական գերատեսչությունների ավտոպարկերում, և տեղեկատվություններ է պահանջել կառավարման համակարգի բոլոր մարմիններից։
Բանն այն է, որ պետությանը պատկանող մեքենաների որոշ մասի կատալիզային չեզոքարարները՝ (կատալիզատորները) հանված են։ Պետական գույքի առերեւույթ գողության դեպքերով մինչեւ տարեվերջ կամ եկող տարվա սկիզբ նախաձեռնվելու են քրեական վարույթներ։ Սեւ ամպեր են կուտակվել մասնավորապես պարեկների գլխին։
MediaHub-ի տեղեկություններում՝ Ոստիկանության պարեկային ծառայության հաշվեկշռում գտնվող «Շկոդա» մակնիշի ավտոմեքենաների որոշ մասի կատալիզատորները հանվել ու վաճառվել են։ Կատալիզատորները պարունակում են թանկարժեք մետաղներ, հիմնականում՝ պլատին, պալադիում եւ ռոդիում։ Որոշ պարեկներ՝ իրենց վստահված պետական մեքենայից հանել են կատալիզատորներն ու վաճառել։
Պետական վերահոսկության ծառայությունում Պարեկային ծառայության մեքենաների վրա խլացուցիչների հնարավոր բացակայության մասին տեղեկատվություն դեռեւս առկա չէ։ Այս մասին MediaHub-ի հարցին ի պատասխան ասաց ՊՎԾ պետ Ռոմանոս Պետրոսյանը։
«Այս պահին պետական կառավարման համակարգի մարմիններում մշտադիտարկումներ են իրականացվում եւ մի շարք հարցումներ են ուղարկվել դրանց առկայության վերաբերյալ, պատկերը պարզ կլինի մշտադիտարկումների արդյունքների ամփոփումից հետո»,-նշեց նա՝ ըստ էության հաստատելով մետական մարմիններում իրականացվող ստուգումները։
Կատալիզատորների վաճառքը Հայաստանում չվերահսկվող բիզնեսներից մեկն է։ Ավելի վաղ, ՊՎԾ-ն պարզել էր, որ 2018-2022 թվականների ընթացքում 11 կազմակերպությունների կողմից ՀՀ-ից դեպի երրորդ երկրներ արտահանվել է ավելի քան 381 տոննա կերամիկական թափոններ: Ուսումնասիրության ընթացքում պարզվել է նաեւ, որ 2015-2018 թվականների ընթացքում 2 կազմակերպություններ, առանց արտահանման լիցենզիայի եւ պետական վերահսկողական ակտի, 22 խմբաքանակով ՀՀ-ից երրորդ երկրներ են արտահանել շուրջ 28 տոննա կերամիկական թափոններ: ՊՎԾ-ն արձանագրել է առերեւույթ հանցագործության հատկանիշներ պարունակող խախտումներ, իսկ սա նշանակում է, որ դրանց արդյունքների վերաբերյալ կազմված տեղեկանքները կներկայացվեն ՀՀ գլխավոր դատախազություն՝ քրեական վարույթ հարուցելու համար։ Կատալիզատորների ապօրինի առք ու վաճառքի արդյունքում պետությանը մոտ 5,5 միլիարդ դրամի հարկ չի վճարվել։ Մասշտաբային ստուգումներ ու խախտումներ արձանագրելուց հետո ՊՎԾ պետն առաջարկել է կատալիզատորների արտահանումը կանգնեցնել, առաջարկն ընդունվել է։ Կառավարությունը այս պահին քննարկում է նոր ներմուծվող մեքենաների նկատմամբ վերահսկողությունն ուժեղացնելու օրինագծեր, որպեսզի երրորդ երկրներից Հայաստան այլեւս չներմուծվեն առանց կատալիզատորների մեքենաներ։ Ինչպես հասկացանք, ՊՎԾ-ի ստուգումների նպատակն է ոլորտում վերջնական կարգ ու կանոն հաստատելը։ Կատալիզատորների գնումն ու արտահանումը օրենքով արգելելու քննարկումներ են գնում։ Այն մեքենաները, որոնք արդեն չունեն կատալիզատորներ, տարիներ անց կխոտանվեն։
Այսպիսով, «խորամանկ» վարորդներին լավ բան չի սպասվում 2024թ․ հունվարի 1-ից. Հայաստան ներմուծվող մեքենաների կատալիզատորների բացակայության դեպքում մեքենաները տեխզննում չեն անցնելու։
Լիա Սարգսյան