Русский
Մերձավոր Արևելքում իրավիճակը շարունակում է կտրուկ սրվել՝ ստանալով առավել լայն և վտանգավոր ծավալներ։ Վերջին օրերին ռազմական գործողությունների աշխարհագրությունն ընդլայնվում է. թիրախավորվում են ոչ միայն ռազմական, այլ նաև էներգետիկ ենթակառուցվածքները, ինչը մեծացնում է տարածաշրջանային լայն պատերազմի ռիսկը։ Փորձագետները նշում են, որ գործընթացները կարող են հանգեցնել նոր, ավելի բարդ մարտահրավերների՝ ներքաշելով նաև այլ դերակատարների։
MediaHub-ի հետ զրույցում իրանագետ Փույա Հոսսեինին նշում է, որ այս փուլում զարգացումները միտված են էսկալացիայի խորացմանը։
«Մենք տեսնում ենք, որ այս փուլում Իսրայելը շատ սադրիչ գործողություններ է իրականացնում, որպեսզի ԱՄՆ-ի համար ռազմական գործողություններից դուրս գալու պատուհան չմնա»,– ասաց իրանագետը։
Նրա խոսքով՝ իրավիճակը դուրս է եկել սահմանափակ թիրախավորումների շրջանակից։ «Եթե նախկինում խոսքը հիմնականում պաշտոնատար անձանց թիրախավորման մասին էր, ապա արդեն անցած գիշեր հասել է նրան, որ թիրախավորվել են Իրանի հարավային հատվածի գազատարները, ինչը լի է լուրջ վտանգներով»,- նշեց մեր զրուցակիցը։
Անդրադառնալով տարածաշրջանային դերակատարների վարքագծին՝ իրանագետը հիշեցնում է Իրանի նախազգուշացումները. «Իրանը բազմիցս զգուշացրել էր, որ արաբական պետությունները չպետք է թույլ տան, որ իրենց տարածքը օգտագործվի Իրանի դեմ, բայց, ցավոք, ԱՄՆ-ի ճնշման տակ նրանք չկարողացան դա կանխել և հիմա բախվում են հետևանքներին»։
Խոսելով հնարավոր նոր մարտահրավերների մասին՝ իրանագետը նշում է, որ Իրանը ներկայումս զսպողական քաղաքականություն է վարում, սակայն հակառակ կողմի նպատակները երկարաժամկետ են. «ԱՄՆ-ն և Իսրայելը նպատակ ունեն տասնյակ տարիներով թույլ չտալ, որ Իրանը վերականգնի իր տնտեսությունն ու ռազմական կարողությունները, և հենց այդ տրամաբանությամբ են ընտրվում թիրախները։ Այդ պատաճառով Իրանը շատ ուժեղ է արձագանքում, որպեսզի հասկացնի՝ եթե նման քայլերը շարունակվեն, ողջ տարածաշրջանը կարող է հրկիզվել»։
Իրանագետը նաև թերահավատորեն է վերաբերում արաբական և իսլամական երկրների՝ Իրանին հղած պատերազմը դադարեցնելու կոչերին․ «Ցավոք, արաբական պետությունները շատ սխալ կողմում են կանգնել։ Պատերազմը Իրանը չի սկսել։ Իրենց տարածքները տրամադրելով՝ հենց իրենք են նպաստել այս իրավիճակին և պետք է պատասխան տան»։
Նրա գնահատմամբ՝ պատերազմը չի ավարտվի կարճ ժամանակում։ Եթե ԱՄՆ-ը նախկինում ասում էր, որ ամեն ինչ կավարտվի մի քանի շաբաթում, ապա հիմա պետք է եզրակացնել, որ այն երկարատև է լինելու։ Հոսսեինիի խոսքով՝ իրավիճակի վերահսկողությունն էլ ամբողջությամբ մեկ կենտրոնում չէ։
«Թրամփն այլևս ամբողջությամբ չի վերահսկում այս գործընթացը, և ավելի մեծ դերակատարություն ունի Իսրայելը։ Ակնհայտ է, որ ԱՄՆ-ը փորձում է ՆԱՏՕ-ի և եվրոպական երկրների օգնությամբ կոալիցիա ձևավորել, որպեսզի ավելի քիչ կորուստներով ավարտի այս պատերազմը»,- նշեց Հոսսեինը։
Միևնույն ժամանակ, ըստ իրանագետի, ցանկացած հնարավոր դադար պետք է ունենա հստակ երաշխիքներ։ «Իրանը պետք է վստահ լինի, որ եթե նույնիսկ պատերազմը դադարի, մի քանի ամիս անց նորից չի սկսվի իր դեմ»,- եզրափակեց խոսքը իրանագետը։
Ալիտա Եղիազարյան